مدل و توکن، به زبان ساده

چرا یک جواب کوتاه ارزان است و یک گفت‌وگوی طولانی گران؟ جوابش در یک کلمه است: توکن.

۵ دقیقهدرس ۲ از ۹۰ از ۳ قدم

پیش از اینکه سراغ دکمه‌ها برویم، باید دو کلمه را بشناسید. هر چیزی که اینجا می‌بینید، از قیمت تا کیفیت جواب، به همین دو کلمه برمی‌گردد.

مدل چیست

مدل برنامه‌ای است که روی حجم عظیمی از متن و داده آموزش دیده و می‌تواند مثل آدم جواب بدهد، کد بنویسد یا عکس را بفهمد. هر شرکت سازنده چند مدل دارد و آن‌ها را، مثل خودرو، در چند رده عرضه می‌کند.

ردهویژگیمناسب برای
کوچک و سریعارزان و فوریکارهای ساده، خلاصه کردن، جواب‌های کوتاه
میان‌ردهتعادل قیمت و کیفیتبیشتر کارهای روزمره
قویگران و گاهی کندترکد پیچیده، تحلیل سخت، متن‌های حساس

نام کامل هر مدل دو بخش دارد: اول سازنده، بعد نام مدل. مثلاً anthropic/claude-sonnet-4.6 یا deepseek/deepseek-v4-flash. فهرست کامل با قیمت هر کدام در صفحهٔ مدل‌ها است.

توکن چیست

مدل متن را کلمه به کلمه نمی‌خواند. متن را به تکه‌های کوچکی می‌شکند که به هر کدام توکن می‌گویند. یک توکن ممکن است یک کلمهٔ کوتاه باشد یا بخشی از یک کلمهٔ بلند.

توکن واحد مصرف است. هر چه مدل بیشتر بخواند و بنویسد، توکن بیشتری خرج می‌شود.

یک نکته برای ما فارسی‌زبان‌ها: متن فارسی معمولاً به توکن‌های بیشتری از همان متن به انگلیسی شکسته می‌شود، پس انتخاب مدل روی هزینهٔ ما اثر بیشتری دارد.

ورودی و خروجی

هر پیام دو جور مصرف دارد که قیمتشان جداست:

  • ورودی: هر چیزی که به مدل می‌دهید، یعنی سؤالتان، فایل پیوست و کل گفت‌وگوی قبلی.
  • خروجی: جوابی که مدل می‌نویسد. قیمت خروجی معمولاً چند برابر ورودی است.

حالا معلوم است چرا گفت‌وگوی طولانی گران‌تر درمی‌آید. مدل حافظه ندارد و با هر پیام، کل گفت‌وگوی قبلی دوباره برایش فرستاده می‌شود. وقتی پیام بیستم را می‌فرستید، نوزده پیام قبلی هم دوباره خوانده می‌شوند.

وقتی موضوع عوض شد، یک گفت‌وگوی تازه باز کنید. هم جواب دقیق‌تر می‌شود و هم هزینهٔ هر پیام پایین می‌آید.

قیمت‌ها از کجا می‌آیند

در صفحهٔ هر مدل، قیمت هر یک میلیون توکن ورودی و خروجی به ریال نوشته شده است. قیمت ریالی با نرخ ارز تغییر می‌کند. نرخی که هزینهٔ هر درخواست با آن به ریال حساب می‌شود، بالای پنل کنار «ارز» نوشته شده است.

لازم نیست قیمت تک‌تک توکن‌ها را حساب کنید. در چت، هزینهٔ واقعی هر جواب زیر خودش نوشته می‌شود و بعد از چند پیام دستتان می‌آید که هر کار چقدر خرج دارد.

صفحهٔ یک مدل را بخوانید۰ از ۳ قدم

  1. صفحهٔ مدل‌ها را باز کنید.
  2. مدلی را که اسمش را شنیده‌اید پیدا کنید و صفحه‌اش را باز کنید.
  3. قیمت ورودی و خروجی و بخش «قابلیت‌ها» را ببینید. آیا این مدل تصویر می‌خواند؟

یک آزمون کوتاه

فقط برای خودتان است و جواب‌ها جایی فرستاده نمی‌شوند.

چرا پیام بیستم یک گفت‌وگو از پیام اولش گران‌تر است؟

معمولاً کدام برای هر توکن گران‌تر است؟

خلاصهٔ درس

  • مدل همان برنامه‌ای است که جواب می‌دهد و در چند رده با قیمت‌های مختلف هست.
  • توکن واحد مصرف است و ورودی و خروجی جدا قیمت دارند.
  • درس بعد حساب می‌سازیم و با پنل آشنا می‌شویم.
ساختن حساب و آشنایی با پنلرمز عبوری در کار نیست، کارت خارجی هم نمی‌خواهد. پنج دقیقهٔ دیگر حساب دارید و می‌دانید هر چیز کجاست.تمام کردم، درس بعد